Σήμερα που η μάθηση αποτελεί αναφαίρετο δικαίωμα αλλά και υποχρέωση όλων των παιδιών, η ανακοίνωση σε ένα γονιό ή η συνειδητοποίηση ότι το παιδί του έχει μαθησιακή δυσκολία δημιουργεί αισθήματα άγχους, άρνησης, θυμού, ενοχής και φόβου.

Της Σταυρούλας Κωνσταντάκου, ψυχολόγου

Αφού περάσει τα διάφορα αυτά στάδια ο γονιός οδηγείται στην αποδοχή. Τότε είναι έτοιμος να βοηθήσει στο σχεδιασμό και στην παροχή βοήθειας στο παιδί του.

Τι είναι οι μαθησιακές δυσκολίες

Είναι διαταραχές σε μια ή περισσότερες ψυχοδιαγνωστικές διαδικασίες που εμπλέκονται στην κατανόηση ή στην χρήση της γλώσσας, προφορικής και γραπτής και μπορεί να εκδηλωθούν ως ανεπαρκής ικανότητα στην ακρόαση, σκέψη, ομιλία, ανάγνωση, γραφή και εκτέλεση μαθηματικών υπολογισμών.

Πως γίνεται η διάγνωση;

Ο μηχανισμός ανάγνωσης και γραφής ολοκληρώνεται στην Β’ Δημοτικού. Όμως ένα παιδί που τελικά θα διαγνωστεί με μαθησιακά προβλήματα συνήθως δίνει ενδεικτικά σημεία από την ηλικία των 4 ετών, όπου υπάρχει δυσκολία στην άρθρωση του προφορικού λόγου δηλ. δεν μιλάει καθαρά και δυσκολεύεται να προφέρει πολυσύλλαβες λέξεις ή λέξεις με συμφωνικά συμπλέγματα (τραγούδι, γάργαρο). Φτάνοντας στο δημοτικό αφού περάσει ένα διάστημα προσαρμογής (περίπου 3 μήνες εκπαίδευσης) διευρύνουμε.

Στην ανάγνωση: Αν ξεχνά λέξεις, αν αντικαθιστά γράμματα ή συλλαβές μια λέξης (πενό αντί νερό, λάγα αντί γάλα, χαγελαω αντί χαμογελάω), αν αντιστρέφει ή παραλείπει γράμματα (ερό αντί νερό, ταργουδι αντί τραγούδι), αν αντικαθιστά λέξεις (αέρα αντί παρέα)

Στην γραφή: Αν κάνει πολλά ορθογραφικά λάθη , αν παραλείπει ή μπερδεύει φθόγγους και συλλαβές, αν μπερδεύει την σειρά των γραμμάτων στους δίφθογγους, αν δεν βάζει σημεία στίξης , αν γράφει με άστατη γραφή, αν ανεβοκατεβαίνει στην γραμμή του τετραδίου.

Στα μαθηματικά: Αν δυσκολεύεται στην κατανόηση ή εκτέλεση απλών μαθηματικών πράξεων (πρόσθεση, αφαίρεση κλπ) ,αν δυσκολεύεται να επιλύσει απλά μαθηματικά προβλήματα και αργότερα να αποστηθίσει τη προπαίδεια.

Στην συμπεριφορά: Εάν δυσκολεύεται να παρακολουθήσει οδηγίες ή να καταλάβει τι του ζητάνε, αν δυσκολεύεται να θυμηθεί κάτι ακόμη κι αν το έχει μόλις ακούσει, αν δυσκολεύεται να ξεχωρίσει εύκολα το δεξί από το αριστερό, εάν δυσκολεύεται να συντονίσει το περπάτημα σε αθλήματα όπως το ποδήλατο, μπάλα, να κουμπώσει τα κουμπιά ή το φερμουάρ του, να κόψει με το ψαλίδι, να ξεχνά ή χάνει εύκολα ή τοποθετεί σε λάθος μέρος τα βιβλία του ή τις εργασίες του , αν δεν μπορεί να αντιληφθεί την έννοια του χρόνου και έχει σύγχυση σε έννοιες όπως «χθες», «σήμερα», «αύριο», αριστερά-δεξιά, πάνω – κάτω, εποχές, ημέρες και αργότερα μήνες σε σειρά. Λόγω των ανωτέρω συχνά συγχέονται οι Μ.Δ με την δυσκολία στη διατήρηση της προσοχής και της συγκέντρωσης.

Ποιες είναι οι δυσκολίες στην κοινωνική συμπεριφορά του;

Εμφανίζει συναισθηματική ανωριμότητα σε σχέση με τους συνομήλικους του. Αδυνατεί να κατανοήσει μη λεκτικές πληροφορίες και έτσι να αναλύσει την συναισθηματική κατάσταση του συνομήλικου. Αυτό τον απομακρύνει από την δημιουργία και διατήρηση σχέσεων με τους συνομήλικους.

Υπάρχει πιθανότητα να επιθυμεί να εγκαταλείψει ή να αποσυρθεί πρόωρα από τις σχολικές δραστηριότητες .Η αδιαφορία γι αυτόν είναι μια μορφή άμυνας . Το να αποτύχει σε κάτι που δεν προσπαθεί είναι καλύτερο από το να προσπαθεί και να μην τα καταφέρνει.

Επειδή συγκρίνει τον εαυτό του με τους άλλους , βγαίνει τις περισσότερες φορές χαμένο. Νιώθει πως δεν έχει ικανότητες , απομονώνεται, ντρέπεται και μπορεί να φέρεται αντιδραστικά και επιθετικά λόγω του θυμού και της απογοήτευσης για τον εαυτό του.

Η αυτοπεποίθηση του κλονίζεται και η εικόνα του εαυτού του είναι χαμηλή.

Η ενοχλητική-αντιδραστική συμπεριφορά μεταφέρεται και στο σπίτι . Είναι το παιδί που πειράζει τους άλλους, πάντα υπερκινητικός ή επιθετικός.

Συμβουλές για τους γονείς

Μην αποθαρρύνετε και το θεωρείτε υπεύθυνο για τις δυσκολίες του δημιουργώντας του αισθήματα ενοχής. Η θετική ενίσχυση και η παροχή κινήτρων θα αποτελέσουν βοήθεια για την συναισθηματική του ωρίμανση.

Μην υπογραμμίζετε τα λάθη του σ’ ένα κείμενο. Δεν προοδεύει με την αυστηρότητα. Διορθώστε μαζί του τα λάθη αφού ολοκληρώσει και συζητήστε μαζί του το σωστό.

Μην το συγκρίνετε με άλλα παιδιά. Το βάζετε σε ένα άνισο ανταγωνισμό που εκείνο θα είναι πάντα αποτυχημένο.

Αν δείτε ότι επαναλαμβάνει αρκετές φορές μια πρόταση ή μια ερώτηση, μην εκνευριστείτε. Ενθαρρύνετε το για να καταλάβει ακόμα και αν η ερώτηση δεν έχει λογική βάση. Ενισχύστε την προσπάθεια και όχι το αποτέλεσμα.

Ενθαρρύνετε την ενασχόληση με δραστηριότητες που τα χέρια είναι απαραίτητα εργαλεία ή που χρειάζονται ψαλίδι (καθάρισμα, μαγείρεμα, κοπή φρούτων, κλπ)

Παίξτε μαζί του επιτραπέζια παιχνίδια για την εκμάθηση κανόνων.

Διαβάστε παραμύθια με κοινωνικά θέματα και συζητήστε τα μαζί του.

Έχετε λογικές απαιτήσεις και προσδοκίες από εκείνο τόσο στο γνωστικό-κινητικό όσο και στο συναισθηματικό τομέα.

Μην ξεχνάτε!!!

Μαθησιακό πρόβλημα δεν σημαίνει και μειωμένη νοημοσύνη. Η κακή επίδοση στο σχολείο δεν είναι ένδειξη περιορισμένων δυνατοτήτων, ούτε οφείλεται σε τεμπελιά. Η έλλειψη συγκέντρωσης στο μάθημα δεν είναι αποτέλεσμα αδιαφορίας. Το παιδί με Μ.Δ είναι πιθανό να έχει εξαιρετικές ικανότητες σε κάποιες δραστηριότητες (τέχνη – μουσική κ.λπ.).

Πηγή: familylife.gr

Αυτό που χρειάζονται τα παιδιά, εξίσου με τους υπολογιστές και τα βιβλία, είναι η σχέση  με τους ενήλικες που νοιάζονται για αυτά.

Τζέιμς Κόμερ

Στο ξεκίνημα της νέας σχολικής χρονιάς, οι περισσότεροι γονείς θα συμφωνήσουμε ότι συχνά δίνουμε μεγάλη σημασία στην εκπαίδευση, επειδή ίσως γνωρίζουμε τη δύναμη που έχει να επηρεάζει πολύ το μέλλον και την καριέρα των παιδιών μας.       

Στο δύσκολο αυτό έργο, επειδή καλούμαστε να γίνουμε οι προπονητές της επιτυχίας στη μάθηση των παιδιών μας, ας ακολουθήσουμε κάποια βασικά βήματα που θα οδηγήσουν με ασφάλεια τα παιδιά μας στην επιτυχία:

• Ας αποφύγουμε την υπερβολικά ελαστική στάση απέναντί τους. Χρειάζεται να θέτουμε σαφείς κανόνες και να απαιτούμε την τήρησή τους. Οι έφηβοι είναι φυσιολογικό να αντιτίθενται συχνά σε κάθε μορφή εξουσίας, αλλά κατά βάθος εκτιμούν και σέβονται τους ενηλίκους όταν αυτοί είναι συνεπείς στις απαιτήσεις τους.
• Ας ενθαρρύνουμε τους ιδιαίτερους τρόπους που το παιδί μαθαίνει καλύτερα. Να επιλέγει μόνο του τον τρόπο μελέτης του ανάλογα με το τι λειτουργεί καλύτερα (π.χ. αφομοιώνει καλύτερα το πρωί, το μεσημέρι ή το βράδυ, προτιμά να διαβάζει μόνο του ή με παρέα εν πλήρει ησυχία ή με μουσική υπόκρουση).
• Ας μάθουμε το παιδί μας να εκτιμά την πρόοδό του και όχι τους βαθμούς και να θεωρεί τα λάθη του μαθήματα και όχι αποτυχίες.
• Ας ενθαρρύνουμε το παιδί να θέτει κάθε φορά μικρούς ρεαλιστικούς στόχους, ώστε να μην απογοητεύεται, και ας το μάθουμε, κυρίως, να επιμένει στους στόχους που το ίδιο θέτει χωρίς να απογοητεύεται και να τα παρατάει εύκολα.
• Δυστυχώς, συχνά στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο, και ιδιαίτερα στις Πανελλήνιες, απαιτείται η μηχανιστική αποστήθιση του μαθήματος. Ας βοηθήσουμε το μαθητή να συνειδητοποιήσει ότι είναι άσκοπο να προσπαθεί να απομνημονεύσει «παπαγαλία» χωρίς προηγουμένως να έχει κατανοήσει το νόημα των όσων διαβάζει.

Η στείρα αποστήθιση είναι μια αναποτελεσματική και κοπιαστική άσκηση στο βωμό της βαθμοθηρίας.

• Ας μη βάζουμε ταμπέλες στα παιδιά. Χαρακτηρισμοί όπως «προικισμένος», «μέτριος», «αργόστροφος», μειώνουν την αυτοεκτίμησή τους και ενισχύουν τον φόβο της αποτυχίας.
• Ας ενθαρρύνουμε τα παιδιά όταν δυσκολεύονται σε κάτι. Ας τους θυμίσουμε πιο πολύ τις επιτυχίες τους παρά τις αποτυχίες. Έτσι θα καταφέρουμε να μετατρέψουμε τις μαθησιακές αδυναμίες σε μαθησιακούς στόχους.
• Ας διαχωρίσουμε τις δικές μας προσδοκίες, συναισθήματα, προτιμήσεις από εκείνες των παιδιών μας. Ας τα αφήσουμε να επιλέγουν ελεύθερα και ανεπηρέαστα τις κλίσεις, τα ενδιαφέρονται και τα ακαδημαϊκά και επαγγελματικά τους σχέδια.
• Ας τονίσουμε τη μοναδικότητά του μαθητή. Ας σκεφτούμε ότι κάθε παιδί είναι προικισμένο και ικανό, αρκεί να αναδείξουμε τα ιδιαίτερα χαρίσματά του.
• Ας στηρίξουμε τα ενδιαφέροντά του μαθητή με το να τον αφήνουμε να κάνει όσα του δίνουν ευχαρίστηση. Έτσι θα χαλαρώνει, θα ξεκουράζεται και θα επιστρέφει με περισσότερη όρεξη στη μελέτη.
• Ας μην ασκούμε υπερβολική πίεση. Το παιδί, κάτω από καθεστώς υπερβολικής πίεσης, δε συγκεντρώνεται εύκολα, εξαιτίας του φόβου της αποτυχίας.
• Ας ταχθούμε στο πλευρό των καθηγητών. Μην τους αμφισβητούμε ποτέ μπροστά στο παιδί, ακόμη και αν δε συμφωνούμε με κάποιες μεθόδους διδασκαλίας.
• Ας ενισχύσουμε την αυτοεκτίμησή τους. Ο δρόμος για την επιτυχία δεν είναι ανοιχτός μόνο για τους έξυπνους ή στους χαρισματικούς. Είναι ανοιχτός για όλους τους ψυχικά αυτόνομους και υγιείς ανθρώπους.

Τ Ε Λ Ο Σ   Μ Η Ν   Ξ Ε Χ Ν Α Μ Ε :

Οι γονείς παρέχουν τη μεγαλύτερη υποστήριξη όταν παραμένουν στη σκιά, παρακολουθούν, ακούν, μαθαίνουν για το παιδί τους και είναι περήφανοι για τον χαρακτήρα και την προσωπικότητά του, με τα καλά και τα άσχημά της. Όχι όταν είναι απογοητευμένοι από αυτό και εύχονται να ήταν διαφορετικό !!!

Με εκτίμηση

Σταυρούλα Κωνσταντάκου – Οικονόμου

Υπεύθυνη Τμήματος Συμβουλευτικής

Πηγή: alfavita.gr