Η ψυχοθεραπεία παιδιών και εφήβων δημιουργεί μια συναισθηματικά δεσμευτική σχέση, στο πλαίσιο της οποίας μπορεί να εκφραστεί η άποψη του παιδιού για τον κόσμο μέσω λέξεων ή / και ενεργειών. Έργο του θεραπευτή είναι να βοηθήσει το παιδί ή τον έφηβο ώστε να αρχίσει να κατανοεί τα συναισθήματα και τη συμπεριφορά του.
Η ψυχοθεραπεία βοηθά τα παιδιά και τους εφήβους με διάφορους τρόπους. Λαμβάνουν συναισθηματική υποστήριξη, επιλύουν τις συγκρούσεις τους με άλλους ανθρώπους, κατανοούν τα συναισθήματα και τα προβλήματά τους και δοκιμάζουν νέες λύσεις στα παλιά προβλήματα. Οι στόχοι για τη θεραπεία μπορεί να είναι συγκεκριμένοι (Π.Χ. αλλαγή συμπεριφοράς, βελτιωμένες σχέσεις με φίλους ή οικογένεια) ή γενικότεροι (λιγότερο άγχος, περισσότερη αυτοεκτίμηση). Η διάρκεια της ψυχοθεραπείας εξαρτάται από την πολυπλοκότητα και τη σοβαρότητα των προβλημάτων.
Ειδικά κατά τη διάρκεια της αναπτυξιακής φάσης της εφηβείας, οι προϋπάρχουσες δυσκολίες και τραύματα διογκώνονται. Η ψυχοθεραπεία, παρέχοντας ένα πλαίσιο για την κατανόηση των δυσκολιών αυτών, μπορεί να υποστηρίξει τις διαδικασίες της εξατομίκευσης και της προσωπικής ανάπτυξης.
Έχει διαπιστωθεί από έρευνες ότι η ψυχοθεραπεία παιδιού και εφήβου είναι αποτελεσματική στην αντιμετώπιση προβλημάτων όπως:
- Κατάθλιψη
- Διαταραχές άγχους ή συμπεριφοράς
- Διαταραχές προσωπικότητας
- Μαθησιακές δυσκολίες
- Διατροφικές διαταραχές
- Αναπτυξιακές διαταραχές
Η θεραπευτική σχέση αναπτύσσεται μέσω της ομιλίας ή του παιχνιδιού, ανάλογα με την ηλικία. Το παιδί έχει την ευκαιρία να εργαστεί για την καλύτερη κατανόηση του εαυτού του, των σχέσεών του και των καθιερωμένων προτύπων συμπεριφοράς. Ένας ψυχοθεραπευτής μπορεί να βοηθήσει ένα παιδί ή έναν έφηβο να καταλάβει τον εαυτό του μέσω της σχέσης που αναπτύσσει μαζί του. Τα προβλήματα που εντοπίζονται σε αυτή τη σχέση φωτίζουν εκείνα που βρίσκονται σε άλλες σχέσεις στη ζωή του παιδιού, είτε στο παρελθόν είτε στο παρόν. Κατά τη διάρκεια μιας θεραπευτικής συνεδρίας, τα μικρότερα παιδιά μπορεί να ενθαρρυνθούν να παίξουν, ενώ τα μεγαλύτερα παιδιά μπορεί να κληθούν να σχεδιάσουν ή να ζωγραφίσουν και οι έφηβοι να μιλήσουν για τα συναισθήματά τους. Μέσω της σχέσης με τον θεραπευτή σε ένα σταθερό περιβάλλον, το παιδί ή ο έφηβος μπορεί να αρχίσει να γνωρίζει και να αισθάνεται ικανός να εκφράσει τις σκέψεις και συναισθήματά του.
Προειδοποιητικά σημάδια ότι το παιδί σας μπορεί να έχει ανάγκη την ψυχολογική συμβουλευτική είναι τα εξής:
- Επίμονα συναισθήματα θλίψης ή απελπισίας
- Συνεχής οργή και τάση να αντιδρά υπερβολικά σε καταστάσεις
- Επίμονη ανησυχία, άγχος ή φόβος
- Υπερβολική ανησυχία για ενδεχόμενες σωματικές ασθένειες ή για την εξωτερική εμφάνιση
- Φόβος ότι κάποιος ελέγχει το μυαλό του ή ότι δεν έχει τον έλεγχο του εαυτού του
- Ξαφνική, ανεξήγητη πτώση των βαθμών στο σχολείο

