Το Αλφαβητάρι των παιδιών μας

της Σταυρούλας Κωνσταντάκου-Οικονόμου.

Από την ασφάλεια τρύπιων αγκαλιών.
Από χειραψίες που σε στοιχειώνουν.
Από την ανάμνηση μιας κάλπικης ευτυχίας.
Να φεύγεις.
Αθόρυβα, σιωπηλά, χωρίς κραυγές και μακρόσυρτους αποχαιρετισμούς.

(απόσπασμα από το ποίημα του Μενέλαου Λουντέμη: «Να μάθεις να φεύγεις».)

Εν μέσω καλοκαιριού, όλοι μας παρακολουθούμε με κομμένη την ανάσα τα φαινόμενα γυναικοκτονίας των τελευταίων ημερών. Είναι ασύλληπτος ο πόνος των οικογενειών που θρηνούν τα αδικοχαμένα παιδιά τους. Και μάλιστα χαμένα από το χέρι εκείνων που τους είχαν υποσχεθεί την ευτυχία! Αλλά, τελικά, τις οδήγησαν στον θάνατο, είτε γιατί διαφώνησαν μαζί τους (όπως στην περίπτωση της Γαρυφαλλιάς) είτε γιατί τα θύματα, μεγαλώνοντας, ανέπτυξαν διαφορετικές στάσεις απέναντί τους και απόψεις οι οποίες γκρέμιζαν τους θύτες από το βάθρο της παντοδυναμίας τους (όπως στην περίπτωση της Καρολάιν). Και πόσα άλλα επεισόδια βίας και κακοποίησης καταγράφονται καθημερινά σε όλον τον κόσμο!

Γέμισε λοιπόν αυτός ο πλανήτης τα τελευταία χρόνια από ναρκισσιστικές, αντικοινωνικές και μεθοριακές διαταραχές της προσωπικότητας, που, με περίσσεια μαεστρία και σαγήνη, διεκδικούν το αντικείμενο της επιθυμίας τους,που συνήθως πρόκειται για ενοχικά και αδύναμα άτομα και πάνω τους χτίζουν την παντοδυναμία τους δημιουργώντας τις συνθήκες εκείνες που θα τους επιτρέψουν να έχουν τον απόλυτο έλεγχο πάνω στο σώμα και την ψυχή του Άλλου. Άλλωστε, πίσω από την τάση τους για ναρκισσιστική επιβεβαίωση επάνω στον Άλλον, κρύβεται η μικρή ανοχή τους στη ματαίωση και ένας βαθιά ριζωμένος πρωτόγονος φθόνος από τον κατακερματισμένο και διαλυμένο ψυχισμό. Αυτός κινείται χωρίς τις εσωτερικευμένες απαγορεύσεις και όρια του εαυτού. Και βέβαια, η επίλυση της γελοιοποίησής τους από την άποψη του Άλλου δεν μπορεί να είναι άλλη από τον αφανισμό του Άλλου!

Στοχεύσαμε ως γονείς στη μόρφωση των παιδιών μας, υπερτονίσαμε τον παράγοντα αυτό και ξεχάσαμε ότι το συναισθηματικό τους κενό δεν καλύπτεται από επαίνους και χατίρια για επιβράβευση των σχολικών επιτυχιών τους και μόνο. Και τα βλέπουμε, ενήλικες πια, να είναι κενοί συναισθηματικά και να συμπεριφέρονται εγωκεντρικά, πρώτα σε εμάς και μετά σε όλους όσοι σχετίζονται μαζί τους. Και στη συνέχεια, οι ενοχές τους, ναρκισσιστικού τύπου και πάλι, περιορίζονται μόνο στο πώς θα μειώσουν την ποινή τους και πώς θα περάσουν ανώδυνα την περίοδο της τιμωρίας τους. Κάνουν χρήση των πρώιμων μηχανισμών της διχοτόμησης, που τους οδηγούν να μιλούν για έγνοια και ενδιαφέρον, όμως, στην πραγματικότητα, ποτέ δεν ξεπέρασαν τα όρια του εαυτού τους.

Παιδιά που με απόγνωση αποζητούν τη σχέση και, την ίδια στιγμή, φαλκιδεύουν το βασικό συστατικό της, που δεν είναι άλλο από τον σεβασμό στη διαφορετικότητα του άλλου. Και τα θύματα είναι άτομα που εύκολα ενοχοποιούν τους εαυτούς τους για τα λάθη τους και τις τύψεις που τους προκαλούν οι άλλοι. Και είναι πια αργά όταν συνειδητοποιούν ότι το μοναδικό τους λάθος είναι ότι επέτρεψαν στους άλλους να πιστεύουν ότι η κακοποίηση και η κυριαρχία έχει το χρώμα του έρωτα και της διεκδίκησης.

*Διάβασα κάπου ότι ειπώθηκε από οικείο πρόσωπο της Καρολάιν ότι το ζευγάρι είχε παράξενη σχέση, ότι παρακολουθούσε ο ένας τον άλλο και ότι η ίδια έκανε ξεσπάσματα θυμού. Μα έτσι είναι η φωνή ενός κοριτσιού του οποίου ματαιώθηκαν τα όνειρα και το οποίο, προσπαθώντας να ξεφύγει από την εξάρτηση,αδύναμο να υποστηρίξει ώριμα την άποψή του , φοβάται ότι κάποια άλλη μπορεί να καταφέρει να ακουστεί η επιθυμία της σε έναν αμετακίνητο συναισθηματικά άνδρα.

«Ήταν η κακιά ώρα» ή «δεν κόλλησε η φάση» ήταν κάποιες από τις επιφανειακές απαντήσεις που έδωσαν οι θύτες και πέταξαν από πάνω τους την ευθύνη για το κακό που σκόρπισαν. Μεγαλώσαμε τα παιδιά μας σε μια «υπέροχη» ναρκισσιστική κοινωνία, όπου η απόλαυση έχει πάρει τον δρόμο του καταναγκασμού και η αναχαίτισή της βαφτίζεται ηττοπάθεια. Ξεχάσαμε την ομορφιά του σεβασμού στη διαφορετικότητα του Άλλου και εκμηδενίσαμε την αξία του αντικειμένου της επιθυμίας μας, που χάθηκε στον κυνισμό ενός άκρατου – σχεδόν αυτιστικού – ατομικισμού της απόλαυσης. Και αντί η επιθυμία να δώσει ώθηση (όπως άλλωστε συμβαίνει συνήθως) για ζωή, έγινε ενόρμηση θανάτου και καταστροφής.